Salah satu aktiviti terburuk yang boleh menjejaskan alam sekitar dan menyebabkan kerosakan yang melampau ialah fracking . Namanya bermaksud pemecahan hidraulik. Teknik ini telah menimbulkan kontroversi yang hebat kerana kesannya yang berpotensi berbahaya terhadap alam sekitar dan kesihatan manusia. Anda kemungkinan besar pernah mendengar tentang fracking dalam media, terutamanya sejak penggunaannya menjadi meluas di negara-negara seperti Amerika Syarikat. Terdapat juga percubaan untuk melaksanakan fracking di negara lain, termasuk beberapa di Eropah dan Amerika Latin.
Dalam artikel ini, kami akan meneroka secara mendalam apa itu fracking, cara ia dijalankan dan masalah alam sekitar dan kesihatan yang ditimbulkannya. Kami juga akan menganalisis hujah menyokong dan menentang teknik ini, serta kesannya terhadap air, udara, tanah dan iklim.
Apa itu fracking
Fracking adalah teknik yang digunakan untuk mengekstrak gas asli dan minyak dari tanah. Teknik ini memungkinkan untuk mencapai mendapan yang sebaliknya sukar untuk dieksploitasi kerana kebolehtelapan batuan yang mengandunginya yang rendah, biasanya pembentukan batu sabak atau syal. Proses ini terdiri daripada menggerudi telaga menegak yang boleh pergi dari 1.600 hingga 2.000 meter dalam, dan kemudian menggerudi secara mendatar untuk meningkatkan kawasan pengekstrakan. Selepas itu, campuran air, pasir dan bahan kimia disuntik di bawah tekanan tinggi ke dalam batuan dasar. Proses ini menghasilkan keretakan dalam batu, membebaskan gas asli atau minyak yang terperangkap.
Campuran air yang digunakan dalam fracking mengandungi sejumlah kecil bahan tambahan kimia, komposisinya berbeza-beza bergantung kepada syarikat yang menjalankan operasi. Pasir, untuk bahagiannya, digunakan untuk memastikan patah terbuka dan menghalangnya daripada menutup semula. Walaupun keretakan hidraulik telah menyediakan akses kepada sumber yang sebelum ini tidak berdaya maju dari segi ekonomi, ia telah menimbulkan kebimbangan yang ketara, terutamanya disebabkan oleh penggunaan air yang meluas, pencemaran tanah dan pelepasan gas rumah hijau.
Fracking telah merebak dengan pantas sejak tahun 2010-an, terutamanya di Amerika Syarikat, di mana ia telah menjadi kunci kepada sara diri tenaga. Walau bagaimanapun, ia juga telah menimbulkan kontroversi di negara lain, seperti United Kingdom dan Argentina, di mana masyarakat telah membantah kesannya terhadap alam sekitar dan kesihatan manusia. Di sesetengah negara, seperti Perancis dan Sepanyol, penggunaannya bahkan telah diharamkan kerana bahaya yang berkaitan.
Bagaimana fracking berfungsi
Operasi fracking bermula dengan penggerudian telaga di dalam tanah, yang boleh menegak dan mendatar. Objektifnya adalah untuk mencapai pembentukan batu yang mengandungi gas atau minyak. Setelah kawasan yang dikehendaki dicapai, campuran air, pasir dan bahan tambahan kimia disuntik di bawah tekanan tinggi ke dalam telaga yang digerudi. Tekanan menyebabkan keretakan kecil di dalam batuan terbuka, membenarkan pembebasan hidrokarbon.
Air dalam kombinasi dengan bahan kimia lain mempunyai fungsi untuk melarutkan bahagian tertentu batu, manakala pasir berfungsi sebagai proppant, iaitu, ia menghalang keretakan daripada runtuh dan tertutup semula semasa pengekstrakan. Walaupun gas atau minyak yang diekstrak adalah hasil yang paling ketara, sejumlah besar air yang tercemar dengan bahan kimia dan unsur semula jadi yang terdapat dalam pembentukan batu, seperti logam berat dan bahan radioaktif, juga beredar ke permukaan.
Salah satu aspek fracking yang paling dikritik ialah kebanyakan bahan kimia yang digunakan tidak didedahkan kepada orang ramai, menimbulkan ketidakpercayaan dalam komuniti yang terjejas. Di samping itu, proses itu menjana sejumlah besar sisa, baik dalam bentuk air tercemar dan enap cemar toksik, yang mesti dirawat dengan betul untuk mengelakkan kesan teruk terhadap akuifer dan kesihatan rakyat.
Bahaya fracking
Fracking membawa beberapa bahaya kesihatan alam sekitar dan manusia. Kebimbangan utama tertumpu pada pencemaran air dan udara, serta risiko seismik. Seperti yang kami nyatakan sebelum ini, fracking memerlukan penggunaan sejumlah besar air yang digabungkan dengan bahan kimia toksik. Campuran ini disuntik ke bawah permukaan, yang boleh menyebabkan pencemaran akuifer jika pengedap telaga tidak mencukupi atau jika berlaku kebocoran. Ini telah disokong oleh penyelidikan seperti yang dijalankan oleh Universiti Duke dan Universiti Cornell, yang menunjukkan bahawa fracking boleh memasukkan bahan kimia berbahaya ke dalam sumber air bawah tanah.
Selain itu, fracking menjana pelepasan metana, gas rumah hijau kuat yang kira-kira 25 kali lebih berbahaya daripada CO2 dari segi kesannya terhadap pemanasan global. Walaupun sesetengah pihak mempertahankan fracking dengan berhujah bahawa gas asli mempunyai pelepasan yang lebih sedikit daripada arang batu, kesan metana yang terlepas semasa pengekstrakan boleh membalikkan manfaat yang sepatutnya ini. Apatah lagi, operasi fracking selalunya terletak di kawasan luar bandar, menyebabkan kesan sampingan lain seperti pencemaran bunyi dan kemerosotan landskap.
Sesetengah bahan kimia yang digunakan dalam fracking diketahui bersifat karsinogenik, seperti benzena dan plumbum. Dianggarkan satu daripada lima bahan kimia yang digunakan dalam fracking mempunyai sifat toksik, menimbulkan masalah kesihatan tambahan bagi orang yang tinggal berhampiran tapak pengekstrakan.
Kesan terhadap alam sekitar
Fracking mempunyai pelbagai kesan alam sekitar yang melangkaui pencemaran air. Di bawah ini kami menyenaraikan beberapa aspek yang paling membimbangkan:
- Risiko semasa penggerudian: Letupan atau kebocoran gas adalah perkara biasa, dan beberapa bahan kimia yang digunakan boleh menjadi radioaktif.
- Pencemaran akuifer: Dengan menyuntik sehingga 200.000 m3 air bercampur dengan produk toksik ke dalam setiap telaga, terdapat risiko tinggi untuk mencemari rizab air bawah tanah.
- Pencemaran udara: Gas meruap yang dikeluarkan dalam proses tersebut, seperti metana, mencemarkan udara tempatan dan memburukkan lagi perubahan iklim.
- Gempa bumi teraruh: Fracking telah dikaitkan dengan peningkatan aktiviti seismik di kawasan tertentu, terutamanya di kawasan berhampiran sesar tektonik.
Di samping itu, landskap semula jadi juga diubah secara kekal, terutamanya oleh pembinaan infrastruktur dan platform. Ini boleh menjejaskan kestabilan ekosistem semula jadi, menjejaskan flora dan fauna tempatan. Terdapat juga impak yang tinggi terhadap penggunaan tenaga loji pengepaman yang digunakan dalam proses itu, yang membawa kepada permintaan yang lebih besar untuk bahan api fosil.
Penggunaan air dalam fracking
Salah satu kesan fracking yang paling jelas dan dikritik ialah penggunaan air secara besar-besaran. Setiap telaga menggunakan antara 4,5 dan 13,2 juta liter air untuk memecahkan batu, yang ditambah bahan tambahan kimia yang mewakili antara 0,5 dan 2% daripada jumlah keseluruhan. Berjuta-juta liter air ini, yang kebanyakannya datang dari sumber tempatan, meletakkan sumber air di bawah tekanan, terutamanya di kawasan di mana air sudah menjadi sumber yang terhad.
Perkara yang membimbangkan ialah kebanyakan air ini tidak boleh digunakan semula apabila ia tercemar dengan bahan kimia yang digunakan dalam fracking. Di sebalik usaha mengitar semula sebahagian air, hakikatnya berjuta-juta liter hilang kepada kitaran hidrologi dan disuntik semula ke dalam telaga dalam, yang seterusnya boleh menjana pergerakan seismik.
Pencemaran air bawah tanah merupakan satu lagi kebimbangan. Walaupun syarikat fracking mendakwa bahawa lapisan batuan tersebut dapat menutup sebarang kebocoran yang berpotensi, terdapat bukti bahawa dalam beberapa kes bahan kimia telah meresap ke dalam sumber air minuman. Di negara-negara seperti Amerika Syarikat, bahan toksik, termasuk benzena dan plumbum, telah dikesan dalam air minuman di kawasan berhampiran kawasan fracking.
Walaupun air tercemar kembali ke permukaan, pengurusan sisa masih menjadi masalah yang tidak dapat diselesaikan. Penyimpanan dalam lubang sementara atau kolam sejatan boleh membahayakan ekosistem tempatan.
Kesan kepada udara dan atmosfera
Fracking bukan sahaja mencemarkan air, tetapi juga udara. Pelbagai kajian telah menunjukkan bahawa operasi fracking menjana pelepasan gas rumah hijau, terutamanya metana. Walaupun gas asli disebut-sebut sebagai sumber tenaga yang lebih bersih daripada arang batu, kebocoran metana semasa proses mempunyai kesan negatif yang ketara kerana metana adalah gas pemanasan global yang lebih kuat daripada CO2.
Selain itu, penggunaan jentera berat dalam loji fracking juga menyumbang kepada pencemaran udara. Mesin ini biasanya menggunakan bahan api fosil, yang meningkatkan pelepasan karbon. Pembakaran gas (amalan biasa di beberapa tapak fracking) juga membebaskan bahan pencemar udara seperti nitrogen oksida dan sebatian organik meruap, yang boleh membentuk ozon aras tanah.
Kesan kepada orang ramai boleh termasuk masalah pernafasan, terutamanya dalam komuniti berhampiran tapak fracking. Penyedutan zarah halus dan gas toksik boleh menyebabkan penyakit kronik, seperti asma, dan keadaan paru-paru yang lain. Selain itu, pencemaran bunyi yang dihasilkan oleh jentera dan lalu lintas kenderaan menyumbang kepada kemerosotan kualiti hidup di kawasan yang terjejas.
Akhirnya, fracking dibentangkan sebagai penyelesaian sementara kepada permintaan tenaga, tetapi akibatnya boleh berterusan dan sukar untuk dikurangkan. Walaupun peraturan yang dikenakan di beberapa negara, cabaran alam sekitar yang ditimbulkan oleh teknik ini terus menjadi topik perdebatan hangat di seluruh dunia.